Fennenoord vermindert energiearmoede!

Fennenoord heeft 11 september 2021 een aanbod gedaan aan de gemeente. Wij verzochten de gemeente om samen naar de mogelijkheden te kijken hoe de gemeente optimaal te verduurzamen door o.a. de restwarmte van Fennenoord te gebruiken. Via die weg kan de gemeente ook de energiearmoede het hoofd bieden. Gemeente Deventer reageert echter nog niet op de uitgestoken hand van de initiatiefnemers. Fennenoord staat zeker ook open voor een gezamenlijke zoektocht naar een andere locatie in/rond Deventer om de milieutechnische en duurzame voordelen voor de stad te benutten. 

Die uitgestoken hand is o.i. van groot belang voor de inwoners van Deventer. Naar nu blijkt kunnen wij flink bijdragen aan de vermindering van (het risico op) energiearmoede in Deventer. Recent onderzoek van onderzoekscentrum HCSS bracht Fennenoord tot dit nieuwe inzicht. Het bedrijf richtte zich eerder vooral op het verduurzamen van de huidige warmtenetten. Nu blijkt dat nog eens ca. 23.000 woningen in de gemeente Deventer op een eenvoudige wijze worden verduurzaamd. Tegelijkertijd worden de inwoners van Deventer ook onafhankelijker van de grillige aardgasmarkt. 

Afnemende leveringszekerheid aardgas in Nederland

Met het wegvallen van Groningen is leveringszekerheid van aardgas geen gegeven meer, met name tijdens krappe gasmarkten. In de afgelopen maanden steeg de gasprijs aanzienlijk en dat werkt energiearmoede in de hand. Dat ligt volgens een op 5 oktober gepresenteerd rapport van de The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS) aan meerdere factoren: wereldwijd meer vraag naar gas, de rol van kolen en nucleair bij elektriciteitsproductie neemt af en de productie van gas werd minder (met name in Europa). Ook de relatief koude winter van 2020-2021, lage productie van LNG (vloeibaar aardgas, geleverd vanuit het buitenland) en relatief lage windsnelheden in Europa speelden een rol. 

Op de korte termijn zal de ontwikkeling van de gasprijs afhangen van het weer van komende winter (niet alleen in Europa maar ook in Azië), hoeveel gas Rusland wil exporteren en van wat de hoge gasprijs doet met het gebruik (neemt het gebruik af of niet?). 

Volgens HCSS moeten Nederlandse overheden voor de langere termijn vaart maken met het verminderen van de gasvraag. Beter isoleren en een grootschalige invoering van hybride warmtepompen bieden meer uitzicht op een snelle vermindering van de gasvraag dan het volledig gasloos maken van een (gezien de hoge kosten) beperkt aantal bestaande huizen. “Fennenoord wil bio-LNG produceren met een installatie die ook geschikt is voor de productie van groen gas. Hybride warmtepompen gebruiken enerzijds warmtepomptechniek, maar gebruiken ook nog een stukje aardgas voor verwarming. Dat aardgas kan in Deventer dus door ons worden vervangen door groen gas,” aldus directeur Rob Korten. “Wij hebben enige tijd geleden de adviseurs betrokken bij het Oxe-initiatief al aangeboden samen met de geplande boerenvergisters op te trekken, maar hebben sindsdien nooit meer van hen gehoord. Ook voor Oxe kan samenwerking op dit gebied voordelen opleveren omdat ze daarmee flexibeler worden in hun productafzet: ’s winters groen gas en in de zomer meer bio-LNG.”

Laagste maatschappelijke kosten

Martien Visser (Lector energietransitie & netintegratie aan de Hanzehogeschool Groningen en Manager Corporate Strategy bij Gasunie) onderschreef al in een artikel van januari 2020 het belang van hybride warmtepompen in combinatie met groen gas. Volgens Visser leidt groen gas tot de laagste maatschappelijke kosten en geeft het burgers de minste sores. De reden is eenvoudig: transport, distributie en opslag van energie van gas is vele malen goedkoper dan van elektriciteit of warmte. Bovendien ligt de gasinfra er al.

In het artikel berekent Visser het potentieel is van groen gas en hybride warmtepompen. Korten: “Wij hebben die berekening 1 op 1 door vertaald naar de potentie van Fennenoord. Fennenoord wil 12 miljoen m3 biogas produceren. Dat is voldoende om ruim 8.000 woningen van groen gas te voorzien. En bij gebruik van hybride warmtepompen is dat voldoende biogas om ca. 23.000 woningen van warmte te voorzien. 

Fennenoord richtte zich tot op heden op bio-LNG vanwege de hogere prijs, het meebewegen van de bio-LNG prijs met de grondstoffenprijzen en de relatief stabiele afzet gedurende het jaar. Dit in combinatie met het lage percentage co-substraatgebruik en andere inkomsten uit o.a. biobased chemie geeft ons een voorsprong op reguliere biogasbedrijven. De vraag naar groen gas is bovendien het grootst in de winter, maar wij produceren het gehele jaar. Dan is die keuze voor bio-LNG logisch. Bij de huidige prijsontwikkelingen op de aardgasmarkt wordt seizoensafzet van groen gas ineens een stuk interessanter en is volgens ons de ondersteuning door de SDE++ subsidie voor groen gas ook minder interessant en waarschijnlijk helemaal niet meer nodig.” 

Warmtenetten ontkomen niet aan hoge gasprijs

Mocht u denken dat warmtenetten ongevoelig zijn voor de extreme stijging van de gasprijs en dus hun tarieven niet zullen verhogen, dan helpt onderstaande grafiek (op 21 oktober jl. gepubliceerd door Martien Visser via Twitter) u uit die mooie droom. Het is niet anders. 

Voor de Deventer warmtenetten geldt dat alleen het warmtenet aan het Pothoofd warmtepompen worden gebruikt. Alle andere warmtenetten zijn gestookt met aardgas (WKK i.c.m. hulpketels). Dat is in totaal ca. 93% van het energiegebruik van de warmtenetten. Deventer staat er wat dat betreft dus slechter voor dan gemiddeld in Nederland.

Energiearmoede ligt op de loer

Een belangrijk deel van de warmtenetten in Deventer liggen in de niet financieel draagkrachtigste wijken. Energiearmoede ligt daarmee, gezien de ontwikkeling van de gasprijs, op de loer. “In 2020 stelde de gemeenteraad de Transitie Visie Warmte vast. Daarin staat dat de meeste wijken met een warmtenet pas van het gas af gaan na 2030. Met de huidige ontwikkeling van de gasprijs neemt o.i. de gemeente een enorm risico. Krijgen we dit seizoen een strenge winter, dan wordt dat op korte termijn al zichtbaar. Wij hopen dat ze de komende jaren voor zekerheid kiezen en ons restwarmte laten leveren aan de warmtenetten. Dan kunnen we na 2030 opnieuw bekijken hoe de kaarten liggen. Tot die tijd hebben we in Deventer dan tenminste veel CO2 bespaard en de levering van betaalbare warmte zekergesteld.”

Omdat de huidige hoge temperatuur warmtenetten in gebruik kunnen blijven, hoeven de daarop aangesloten woningen voorlopig ook niet van dure isolatie te worden voorzien. Dat scheelt tientallen miljoenen euros volgens cijfers van TNO. Die cijfers worden door gemeenten gebruikt voor het opstellen van Wijk Uitvoeringsplannen i.h.k.v. de warmtetransitie. “Wij berekenden het voordeel voor de woningeigenaren in Deventer in ons aanbod van 11 september. Een dergelijke besparing is een uitkomst voor lastig isoleerbare woningen in de binnenstad en voor gezinnen met een kleine portemonnee in Keizerslanden en de Deltabuurt.”

De gemeenteraad bespreekt woensdag 27 oktober de voorgenomen bestemmingsplanwijziging met wethouder Grijsen. De discussie is hier te volgen:

https://deventer.raadsinformatie.nl/bijeenkomst/800189/Raadstafel%2027-10-2021

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.